निबा ला क्युबारि लोडसेडिङला ङ्यान्दि छ्योआछ्यो करोड गि म्हिदा दोपदोपरि चिबारि बाध्य ताना लाजि, अमेरिकी मिडिया कभरेजरि थेनोन खेःबा भाष्य ब्रिचिजि– याखारगि असफल कम्युनिस्ट ग्याल्सा, पतन ताइ लाबा शासन थेन गिक्खे दुइसाङ । थे मिडिया कभरेजसे वास्तविकता म्राङ्आखाम्नि । क्युबासे ह्राङ्दा खाराङ्लासि च्याचिबा मुला, अमेरिकासे ठिक लिसो तोसोसे क्योइका लाचिबा मुला ।

निबा साता रुसी छ्युकु ट्यांकर अनातोली कोलोडकिन (प्रतिबन्धित रुसी जहाज) क्युबाली बन्दरगाह माटान्जासरि दोजि । थे जहाजसे ला सोमरि गिक्छा रेम ह्युलरि इन्धन ‘डेलिभरी’ लाजि । (बुम ङिस ३० तोङ्जा ब्यारेल कच्चा छ्युकु), थे जेक्खे १० रेला लागि क्युबाली ऊर्जा तोबा छ्योना लाबारि तोतेबा मुबा । क्युबा व्हना निचिबा स्यान्दो रुसी ट्यांकर सी हर्स भेनेजुएलाव्हना फ्लिक दोसि पुइजि ।

क्युबाफिरि अमेरिकी नाकाबन्दी जारी मुला । क्यारिबियन छ्युलिङरि अमेरिकी विनाशकारी थेन स्यान्दो सैन्य जहाजसे निरन्तर निगरानी लाचिबा मुला । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसे कापाङ लाबा मुला कि थेसे ‘सम्मानजनक’ तोसोसे अमेरिकासे ‘कब्जा लाबारि म्याङ्बा’ अपेक्षा लाला । ‘ङाइ क्युबादा मुक्त लाजि बिसाम ङाइ म्हान्मुला कि ङाइ चुदा तिगादाम्मान लाबारि खाम्ला,’ थेसे क्योलोलो पाङ्बा मुला । चु ग्योइ विशेषलासि क्रूर थेन ग्यालठिपा स्ह्रुगरि अस्पष्ट ह्राङ्बा छोरखाम्ला ।

चु छारउपनिवेशवादला तर्क हिन्ना, ख्योल्सिमाम व्यक्त लाबा पाङ्बा आहिन । विशेषलासि थेन दोङरापकि स्ह्रुगरि, चु तर्क अमेरिकासे शताब्दी गि बिमा ल्हाना दुइहेन्से फ्लोरिडाग्याम जेक्खे ९० माइल थारेङ मुबा याखारगि टापु (क्युबा)रि लागू लासिकेन खाजि ओम क्युबासे अमेरिकी साम्राज्यवाददा अस्वीकार लाबा उपाय म्हाइचिजि । अमेरिकी फिह्युलब्लोन मार्को रुबियोला ह्रोरि लिच्छारि क्युबादा ‘आत्मसमर्पण’ लाबारि बाध्य पारतिसि ट्रम्पसे ‘डेन’ याङ्बा म्राङ्ला ।

अमेरिकी विश्लेषण (आधिकारिक थेन स्योनाम) से खाराङ्लासि दातेला संकटदा असफल स्होचिमुला बिबा बारे गोतोबा मोक्कोन बिमा महत्वपूर्ण ताम चु हिन्ना– काक्ता ग्रादाङ आहिन, चु साम्राज्यवादी दृष्टिकोण हिन्ना, थेसे क्युबादा ह्राङ्लान रापला नायकला स्ह्रुगरि बिमा नोन थेदा ह्रेवा लातोबा जाजा क्लाङमि स्ह्रुगरि व्याख्या लाला । गिक्छारेम १९९० ला दशकला लिच्छारिक्यार क्युबा निबा मुबा । थेरि याखारगि छारिब्योन मानवशास्त्रीला स्ह्रुगरि कुबारि बोकिन्बा मुबा । थेदुइरि ङा ल्याटिन अमेरिकी खेडोब परम्परारि क्युबा (डुबेको) मुबा । क्युबासे तिगाइ रेरिन ङादा चुग्याम वञ्चित लाजि । हवानाला सडकरि ब्राबाकेन लामा ङादा क्युबाली प्रहरीसे रेमरेम काजि ओम ‘डेम कार्नेट’ (परिचयपत्र) ह्रिजि । निःसन्देह, ङाला ल्हुइसे ङादा छारिब्योन अश्वेत क्युबाली ह्रेम्कोलाला श्रेणीरि थान्बा मुबा । थेतासि, प्रहरीसे कार्ड ह्रिबा सामान्य मुबा ।

ङादा चुर्ला रेग्यातबारे ङ्हाच्छान थाहा मुबा, डिप साउदरि गाडी स्याङ्बा हेन्से भौगोलिक स्ह्रुगरि खात्दामान ग्लारि ब्राबा दोना । क्युबारि जोखिम च्याङ्ना मुबा । ङाला ह्राङ्लान आमासारि ह्राङ्बान । खाजिबाइ घातक कारबाही व्हा स्पष्ट मृत्युदण्डला सजाय आरेमुबा । अमेरिकी नीति–निर्माता थेन अनौपचारिक पर्यवेक्षकसे नोन क्युबादा च्यामा ल्हानाह्राङ्बा याखारगि सरल पोस्टकार्ड जेक्खे म्राङ्ला ।

ल्होलो दुइसाङरि ङाइ क्युबाली (ग्युइसेरखेन्पो थेन साधारण म्हि ङ्हीनोन)दा ङ्योइजि, चोदे क्रान्तिसे मोक्कोनदा मुक्ति पिन्जि बिसाम तिल्दा अश्वेतदा दातेनोन सीमान्तकृत स्होथान्बा मुला ओम पेसा ओसेम ग्याल्सारि थेन्ना च्याङ्ना प्रतिनिधित्व ताला ? निसाल छोन्बा भौतिकवादीग्याम खाजि । ग्योइ माक्र्सवादी मुबा । विश्लेषण दार्शनिक मुबा । थे विश्लेषण ङाइ सामना लाबा मनोवृत्ति जेक्खे आरेमुबा, बरु संरचनात्मक मुबा ।

जुलाई २०२१ रि ङा छक्क परतिजि, क्युबाली (थे गुङ्ला ल्हानाह्राङ्बा टापुला मोक्कोन बिमा प्राङ्बो अश्वेत म्हि मुबा) सान्टियागो डी क्युबा थेन हवानाला सडकरि थोन्जि, थे क्रान्तिलिच्छाला मोक्कोन बिमा ग्रेन विरोध प्रदर्शन मुबा । आज्याबा काठाक्बा, दुल्बा थेन असहमतिदा दण्डित लाबा निगरानी संयन्त्रसे निरन्तर खोक्रो दोसिकेन निबा सत्तासे याखारगि विशेष तोसोलाला ब्लाप्बा महसुस लाजि । चुनोन ङ्यान्दिसे लामा ल्हानान क्युबाली, थेन्दा ङाइ ङोसेमुला ओम डेन लाला, दारे क्युबाली ग्याल्साग्याम ल्हानान च्याङ्ना आशा लाला ।

क्युबाली क्रान्तिला तागतदा च्याङ्ना आकलन लाबारि आता । समतामूलक समाज व्हना क्रान्तिसे बाबा योगदान महत्वपूर्ण मुला । क्युबाला सत्ताला कमजोरीदा दाम्बान लामा चुसे ह्राङ्ला खिम्जेदा लाबा योगदान नोन प्रशंसनीय मुला । क्युबासे ह्राङ्ला सिमाना माङ्ग्यारला जाम्बुलिङला लागि नोन ओतेबान ह्रो लाबा मुला । अफ्रिकी ह्युल जमैकादा स्हिगो, थेरि ३० दिङरि ४७ तोङ्जा बिमा ल्हाना क्युबाली चिकित्साकर्मी दोजि । थेन्छे थेरि ८० बुम बिमा ल्हाना नाबाला क्योन्बा लाजि ओम ७४ तोङ्जा बिमा ल्हाना शल्यक्रिया लाजि । तासाइ, थे ह्रो डिछ्या दारेम अमेरिकी दबाबरि थुम्बा मुला । अमेरिकाला दबाबरि जमैकाग्याम २७७ क्युबाली ल्हुइथाङमिदा फ्लिकदोसि ङ्योइजि, थे क्लिनिकरि निर्भर म्हि कुटिसि परिणाम नाबारि बाध्य मुला । ह्राङ्से २०१४ ला न्हुप अफ्रिकादा स्हितोला, थेदुइरि क्युबासे इबोला लिब्रो छेबारि ३०० बिमा ल्हाना डाक्टर थेन नर्स पुइबा मुबा । चु जाम्बुलिङला मोक्कोन बिमा ग्रेन याकार–ह्युलकि योगदान मुबा ।

(एलेन अफ्रिकी–अमेरिकी थेन अफ्रिकी डायस्पोरा खेडोबला प्राध्यापक हिन्ना ।)

सन् १९ अप्रिल २००६ (अलजजिराग्याम)

(छिगकि दोनः ङ्यान्दि– कारण, खेःबा– पुरानो, ग्याल्सा– राज्य, दुइसाङ– अवसर, तोसो– तरिका/ढंग, बुम– लाख, तोङ्जा– हजार, व्हना– तफ, छ्युलिङ– सागर, कापाङ– घोषणा, ग्यालठिपा– राजनीतिक, स्ह्रुग– रुप, ख्योल्सिमाम– त्रुटिवश, दोङरापकि– ऐतिहासिक, फिह्युलब्लोन– विदेशमन्त्री, स्योनाम– पत्रकारिता, काक्ता– समस्या, ग्रादाङ– जानकारी, ह्रेवा– व्यवहार, क्लाङमि– खेलाडी, कुबा– तालिम, क्युबा– डुबेको, रेग्यात– दिनचर्या, आमासा– मातृभूमि, ग्युइसेरखेन्पो– शिक्षाविद्, निसाल– उत्तर, छोन्बा– रंगिएका, आज्याबा काठाक्बा– कुप्रबन्धन, दुल्बा– दमन, खिम्जे– छिमेकी, नाबा– बिरामी, डिछ्या– व्यवस्था, ल्हुइथाङमि– स्वास्थ्यकर्मी, नाबा–सहनु, लिब्रो– बिरुद्ध, याकार ह्युलकि– एकल–देशीय, खेडोबला– अध्ययन, क्योन्बा– उपचार)

दोःबा : यकिना अगाध