सुकबहादुरला जिला म्हान्ज्यारि दिन नुप्जिन्बा आरेमुबा ।
‘चु सेर्खासे ङा च्युइ ङिससे ङ्हा वाइजि । नाङरितारिचा च्युइ ङिससे सोम जेक्खे मुला ।साइँदुवाजुगुसे झेल लाजि नाङरितारि । आहिन्साम सर्खारला भत्ता ङाइ ओन्मान चासेला ।’
ख्रिनला कुरुससे राबाकेन लाबा स्वीटर थेन सुकबहादुर तामाङला छिग तिक्खुरि थुम्जि । तिरेम खुइय लाजि । म्युगुसे फेल्बा पावरदार चश्मा स्युसि छाङफिरि थान्जि ।
ङामरिन चिसि ब्युङ्सिकेन चुरोट डुइचिबा असलीमायासे सुकबहादुरला रेमरेम लाचिबा चु छिगला खाजिबाइ प्रतिक्रिया आपिन्नि । सुकबहादुरबिमा ङिस दिङसे माइच्याङ थेदा भत्ताला मतलब नोन आरेमुबा ।
तैयारी स्वीटरदा सुकबहादुरसे लाबारि हार्सि धुलो ताजि । फ्लाङफ्लिङ सोसि भुवा थेन गुन्द्रीला त्यान्द्राजुगु नोन दुइजि । ला डु–डु ल्हागाब लासि राबा स्वीटर म्राङ्मा, थेसे नागरिकतारि च्याङ्बा दिङ थेन गुनासो ङ्हिनोन म्लेजि ।
‘ओइ, आइतेला आमा !” सुखला बु ग्लोङ्सि सुकबहादुरसे पाङ्जि, ‘चरि खाउ ओम, एला गो दाप्के ।’
मि च्याङ्ना म्राङ्बा थेन न्हाब्याङ नोन च्याङ्ना थेबा असलीमायासे सुकबहादुरला काइ आथेनि । कोहोरो गि चुरोट डुइबान ज्याङ छ्योरि आठ्वाङ्बा ज्योमोगाङ व्हाना च्याचिजि ।
सुकबहादुरजाकि प्राबा काइ लामाहेन्से क्योलोलो थे चोननिजि, ‘तिगा बिला, चु खेप्पा ? एलान गो दाप्गो ले, खेप्पा दुइरि ।’
‘आच्या, खाराङ्बा ताइ चु !’ असलीमायाला गो चुङ्बान सुकबहादुरसे पाङ्जि, ‘एला लागि राबा सुइटार चु ।’
असलीमायासे पालोपालो लासि खेप्पाला सुङ थेन स्वीटर च्याजि । ङ्ही नोन ह्याल म्राङ्जि । खेप्पादा स्वीटर राबारि लोप्बा खेरो आनिनि– म्हान्सिमाम थेला कुरि तक्मा तेत्थेबा गर्व च्योजि । चुरोटला म्युगु ङ्हीलान लि गुङग्याम पानला बा ह्राङ्बा लि थोसि लाबारि म्ह्युजि ।
असलीमाया लिला छ्याम पेबारि आखाम्नि । लिरि फ्योल्बा थेला पेबा, ज्योम्बा लिला कुलेसाजुगुरि ब्लुम्जि । थेसे सारि न्हाइसि चुरोट सेजि ।
‘कात्रो जेबा ल्हुइदा तिगाला सुइटार, होइ ?’ कुम्पिरिङ ताबा गो ताबान असलीमायासे पाङ्जि, ‘खाबा हाङ्बा ला मि आथा ताला ङाइ’
‘थेह्राङ आबिउ ले ।’ स्वीटरला बाम बोर्सिमाम असलीमायाला बामरि दाप्बान सुकबहादुरसे पाङ्जि, ‘ए ङ्हाच्छा निला व्हा ङा निला खाल्दा तिगा था ? थेनोन कोन्ज्योसोमदा था मुसिम ।’
असलीमायासे पाङ्जि । खेप्पासे राबा स्वीटर तिरेम चेगाइसे आङरे फिग्याम नोन क्वान्जि । ह्रेङ्बा जाकि ह्रेङ्जिम । म्हान्जि– ज्युइसिकेन निबा ल्हुइ ताबासे मुसिम !
स्वीटर रापिन्बाला बोरि खेप्पादा तिगा बितोबा हिन्ना, असलीमायासे आसेनि । चुरोट पिन्गे बिसाम, खेप्पासे चुरोट ख्लाजिन्जि । आइराक पिन्गे बिसाम, आइराक नोन ख्लाजिन्जि । खेप्पासे थुङ्बा बिबा जि जेक्खे हिन्ना । थे नोन क्योलोलो थुङ्बा थानथान म्हान्ज्या चुरिन मुला । तासाइ नोन, स्यान्दो म्हान्ज्या जि काप्सि पिन्सिमाम असलीमायासे खेप्पादा थुजेछे फुल्जि । खेप्पासे गोजि न्हाम, ज्युम ङेजि । ङेमा थेला ज्योम्बा ग्राम्बारि फेबान तोसोला बुट्टा दोजि ।
असलीमायासे स्यान्दो खिल्ली चुरोट म्राजि । ह्राङ चिबा चकटी नोन खेप्पाला ङामरि ल्हेजि ।
व्हाराला गात्बा गात्बारि दार्लेम सार्बा नाम्नामला हिन्ना व्हा, असलीमायाला सेमरि सार्बा नाम्नामला हिन्ना, अमारे नाम्सा ह्याल म्राङ्जि । नाम्नाम व्हारिदा ऐना स्होसिमाम असलीमायासे कोहोरे गि ह्राङ्ला ङ्हाउदा डान्जि । ख्राङ्गाला गुङरि रेन्थान्बा दाज्र्यु गोल्छेसे फेर्बा चुजि ।
•••
तिनाम्साला असलीमाया सत्र दिङरि दोमा सोमरेम फादा निजिन्बा मुबा । च्योरच्योर प्लिङ्बा बैँस थेन रहरसे थेदा खाइमा देउराली, खाइमा होल्गामि खाइमा बेंसी दोना लाजि । तासाइ खानाए आटुनि । खानाङए टुआखाम्नि । थेला छ्याम थेला दुःख थेन रहर नोन हान्डोग्युरु लाचिजि ।
सोमछा रेम होल्गाला बिरेतेन निबा मुबा । बिरेतेन असलीमायाला आपाआमासे रिमठिम छ्योना लासिन पुइबा मुबा । तासाइ ला गि ङ्हाच्छा मायुङ दिमरि खाबा असलीमाया फ्लिकदोसि आनिनि । ङ्हीरेम किन्बारि खाबा बिरे थानथान या फ्लिकदोसि नितोजि ।
‘जामेकोलाला कुरि ख्रुम खामाहेन्से, ग्ला गिरि आटु होइ ।’
असलीमायाला म्हेम्हेसे थेदा ङोसिमाम पाङ्बा लामुबा । तासाइ म्हेम्हेला तामदा असलीमाया चिलिमला म्युगुतेन फ्याङ्ना लापिन्मुबा । जिला खुकुतेन थुङ्पिन्मुबा ।
लिसोचा पाङ्मुबा, ‘थे पाजि पोलोला खुकुतेन छ्याम्बा चाबारि तिल्दा थेलारि नितोजि ? थेमि चुरिन चाचिबा मुला ले !’
गोर ङ्ही ज्योज्योला गिक्खे आङा असलीमाया जिद्दी स्वभावला मुबा । ओम, जेबा नोन । रेगि ह्रोजुगुतेन छाङ डा थोसि ह्रिवान कोर्बा थेला रहर थेन बाध्यता ङ्ही नोन मुबा । चन्चल थेन फरासिली असलीमायादा म्राङ्बा नाम्साला ठिटाजुगु ल्हे ब्लिङ्मुबा । बिमुबा, ‘क्लि साप्राब ताबा लाङ्गाइ ह्राङ्बा ।’
तिरेकुनु असलीमायादा आपासे नाङ फाबारि अमारे नाम्सारि पुइजि । ठ्याक्क क्याम्साङरि, लो छ्यो । गुङरि ब्योङ्बा अमारेस्योङ थामाहेन्से घन्टा गाङ्सालरि दोमुबा, अमारे ।
हिन्ना, थेनोन अमारे नाम्सारि जीतबहादुर बिमा हेन्से फेबान मिन मुबा । जि थुङ्बा दुइरि ‘महिन्द्रा सर्खारदोना ङाला छोदा थुइबा मुला ।’ बिसिमाम लाबारि याजुम्बि स्याना लामुबा, जीतबहादुर । व्हारा बु नोन गोर ङ्हा डु म्हे हलसे आस्याप्बा मुबा ।
थेलान साङा सुबारि असलीमाया निजि । ल्हानान छामेब्योनजुगुतेन बाह्रमासे भाका युसिमाम साङा सुजि । जि थुङ्बान, चिलिमला म्युगु फ्याङ्ना लाबान साङ सुमा न्हुप होल्गाग्याम दिनि पाप्बा थानोन आयाङ्नि, असलीमायासे । योना योना फाप्बाकेन मुबा । गाप्दा ङ्ही दिरि दोमाहेन्से चोननिजि । ङ्यान्दि, थेला ल्हुइरि पछ्यौरी आरेमुबा । थेला ब्ला म्हाजि । तिनिलान लागि बिसिमाम पछ्यौरी ह्रिसिमाम बाबा मुबा, तिउरीतेन । दारे पछ्यौरी आबोर्ना तिउरीला ङोन्छाङ खाजिबा लिसे निसे ? खाजिबा स्युगरि फाप्बाकेन मुबा, थेनोन स्युगरि तोर क्रेजि । साङा व्हारि कोर्जि, तासाइ पछ्यौरी आयाङ्नि । जीतबहादुरला दिमरि निजि । थेरि नोन पछ्यौरी आयाङ्नि । निराश तासिमाम असलीमाया जीतबहादुरलान दिमरि चिजि । म्हुक्गिन थेदा पछ्यौरीला चिन्तालसे आख्लानि ।
न्हाङ्गारदाङ्से स्ह्योरिन टोलरि माजिङ्बा फेल्जि– असलीमायादा सुकबहादुरसे थानिज ।
सुकबहादुर, थनोन जीतबहादुरला थेबाचा कोला मुबा । हट्टकट्ट थेन गोर ङ्ही सोम छिग ङोसेबारि खाम्बा । ओते तामाहेन्से निरक्षर टोलरि थेला रवाफ ताबान ताजि । साङ सुमा सुकबहादुरसे असलीमायादा व्हाइग्याम नोन ङोबा नोन मुबा– दिममि ङाला न्वाकोडला अमारे, खामा निमा चेगाइचा आसेगोले !
थेसेन म्हुक्गि टोलला केटाजुगु ह्रुप्सि माजिङ्मा फेल्ना लाबाला चिम ।
बिमा ह्राङ्नोन सुकबहादुर स्ह्योरिन पछ्यौरीला छ्याम असलीमायाला ङोन्छाङ हाजिर ताजि । छ्यामरि केटाजुगुदा नोन बोजि । ओम, बिजि, ‘दारेम चु पछ्यौरी नोन ङाइ थान्ना, असलीमायादा नोन ङाइ थान्ना, परतिबा व्योहोरतिबारि तैयार मुला । खालाइदा आपत्ति ?’
म्राङ्बाजुगु खालाइसे तिगाइ आबिनि । असलीमाया नोन कोहोरेगि छिनसे सा ट्वाइचिजि । मायुङ–आस्याङस्ह्याङ थेन लिच्छाला ह्रेम्बो बिरेसे तिगा बिला बिबा ताम नोन म्लेजि । असलीमायाला मौन स्वीकृतिसे सुकबहादुर सेमसेमरिन ताङ्जि ।
थे म्हुन सुकबहादुरसे नाकाव्हाबा थाजि ।
गिला न्हाब्याङ, ङ्हीला न्हाब्याङ ताबान होल्गाला बिरेला न्हाब्याङरि नोन दोजि । म्हान्ज्याला म्हान्ज्या जि थुङसि बिरे बोमोसे वापवाप ताजि । तासाइ, सुकबहादुरतेन जोरी म्हाइबारि अमारे निबारि आखाम्नि । गोर ङ्ही सोम केटाजुगु थोसिमाम सोझोन तिनाम्सा फाप्जि । देन्बान असलीमाया मायुङजा आरेमुबा । ताम पक्कापक्की म्हान्जि, बिरेसे । बोमोसे म्युसिमाम मायुङला म्हे हल ब्लाजि । असलीमायाला मायुङसे तिगाइ बिबारि आखाम्नि ।
होल्गाला बिरेसे तिनाम्साला म्हे ब्लाबा तामसोर अमारे स्योङसे काबारि आखाम्नि ।
‘ए आलोङ्गो, असलीमाया !’ सुकबहादुरसे असलीमायाला दाहिने पाखुरा चुङ्सिकेन बिजि, ‘एला मायुङ्ला म्हे हल खानाङ नोन आनि । ङाइ फ्लिक दोला । बरु, ए थे अमारेस्योङला असला तारङाह्राङ सुपलासि स्यान्दो ग्लारि आनिउ । ङातेन नोन चिउ । बेनान ताम ङाइ डिक्ना लाला ।’
सुकबहादुर नाम्साला गान्बा थेन ठिटाजुगु थोसिमाम होल्गा क्रेजि । होल्गाला बिरेसे सुकबहादुरदा म्राङ्बातेन व्हाबारि म्हाइबाकेन मुबा, तासाइ केटाजुगुसे कासिमाम पाङ्जि, ‘चिसिमाम ताम लाउ ले बिरे ।’
लिच्छारि ङ्ही नोन तिलोला म्हिजुगु थान्सिमाम सुकबहादुरसे जारीला बो ८० रुपैयाँ न्होर फाजि । ओम, म्हे हल फ्लिकदोसि बाजि । फ्लिकदोसि बाबा म्हे हल बासिमाम असलीमायाला मायुङ गोठेरि च्युनपिन्जि ।
तिगाइ रेलिच्छा कूलकुटुम्बजुगु थान्सिमाम सुकबहादुरसे असलीमायादा ल्हुइनाङला लागि ह्राङ्ला स्होजि ।
दुइला ताङरि अमारे स्योङरि कात्ते मिख्लि थेन टु ब्योङ्जि । चुर्ला मुरि कादे म्हाङजुगु फ्लाक्जि, डेजि । दोसि फ्लाक्जि, दोसि डेजि । चुर्ला लाबाजुगु कात्ते रेम दु धुन थोसि छ्योङ्जि, कात्ते रेम डम्फूला तालरि स्याजि । चुर्ला चराचुरुङ्गीजुगु कात्तेरेम जन्ती थेन मलामीला साक्षी दोजि । चुर्ला डुइब्लेरि सार्बा पाडाम्हेन्दोसे चुर्ला स्हेरस्हुदा गाप्सिमाम सातान ङेचिजि । चुर्ला ह्रिवानजुगुसे ऋतुतेन कात्ते स्योप पोचिजि ।
तासाइ चुर्ला म्हिला केवा बिसाम खानाङ मुबा थेरिन चिचिजि ।
तिनि न्हाङ्गार बिना बिनान असलीमायासे गोर कु तान्बादा केबा पिन्जि । तासाइ, दुःख थेन आडुप्बा गुङरि गोर ङ्हा तान्बासे जेक्खे दिम ख्राङ्गारि फेलम्याङ्जि । सोबा गोरसोम कोला थेन गोर ङ्ही जामेदा च्यासिमाम असलीमाया थेन सुकबहादुरसे सेम गोना लाजि ।
गोर ङ्ही कोला थेन गोर ङ्ही गोर ङ्ही जामेला खामआखाम ब्रेल्साङ नोन लापिन्जि । ब्रेल्साङ लामाहेन्से कोलागेन आइते फेसिमाम चिजि । ओम, लिच्छा कोला पाराङ धनजिते नोन फेजि । कोला च्याङ्बा मनजिते जेक्खे थेन्तेन चिजि ।
‘तान्बाजुगुसे ब्याप बुमाहेन्से जाङ ख्लाबा चिम होइ, आइतेला आपा ।’ तिरेकुनु असलीमायासे न्हुपरिक्यार नुप्गे लाबा दिनि च्याबान सुकबहादुरदा पाङ्जि ।
‘चुमि जाम्बुलिङला नियम हिन्ना, आइतेकला आमा । उ... थे डहुला दोङदा च्यागो ले, एसे ।’ सुकबहादुरसे दिला न्हानला डहुला दोङ्दा ह्योजुम्बि स्योङ्सि पाङ्जि, ‘थेरि कात्ते चाराचुरुङ्गीसे जाङ स्होला । ओम दोसि ख्लासि निला । हिन्ना... थेनोन दोङ ह्राङ्बा हिन्ना ह्याङ । एसे पीर आलाउ । ह्याङ्से नोन आपाआमादा ख्लाबा हिन्ना । आहिन ओम, पाङ्गोम ।’
जाजुगु फेसिमाम चिबासे असलीमाया चिन्तित मुबा । कुनाङला छायाछुया क्लाङ्बा रहर छ्योबा आरेमुबा । लात्तुकुला क्राबा थेन ङेबासे दिम होङ्बा ङ्यान्बा सेम मुबा । चुरिन गुनासो मुबा, असलीमायाला । ज्याबा ब्रोइखाबा मिन्मा छायाछुयादा सानिमुबा । ओम थेलिच्छा जेक्खे ह्राङ्से चामुबा । छायाछुयाजुगु नोन म्हेम्हे–माम बिमाहेन्से हुरुक्कान तामुबा ।
अन्ठाउन्न दिङरि क्यारला ताम हिन्ना । तिरेकुनु तिक्खुरि कोलागेन आइते नाम्साग्याम म्हाजि । ३५ दिङला मुसिम, आइते । थोबोरि वाला फेटा खिसिमाम ब्राजि रो ! ब्राबा दुइरि म्रिङ फूलमायादा पाङ्जि रो, ‘च्यागो, मामखुयु ! ह्याङ सातान प्राङ्बा ताबा ताम ङाइ थाहा याङ्जि । चु गिक्खे ग्याल्सासे लामा ह्याङ्ला केवा खानाङला थेरिन ताबा हिन्ना । दारे, ङाला चिन्ता थालाउ । ङा चु मुतेबा पोसिमाम खाला ।’
आइते माओवादीरि ल्हागतिबा तामसोरसे असलीमायाला तिङरि जोर ङ्हा ङ्ह्याजि । रेदाङसे म्हि सेबा थेतोमा असलीमायाला ख्रेन्बाफुइबा म्हाबारि चुजि । तिनि खाला, आरे । न्हाङ्गार खाला, आरे । दिङ ङ्हा थाल्जि । आइतेला खाजिबाइ तामसोर आखानि । छार डिछ्या बाला बिसिमाम ब्राबा आइतेदा खेःबान डिछ्यासे ग्लोङ्जि रो ! असलीमायासे दान्नाइ दान्नाइ कोलागेन आइतेला चेगाइ ब्याङ्जि ।
आइतेला म्रिङ फूलमायासे क्रासिन दिङ ङ्हा थाजि । खेप्पा आरे बि बिसाम, छेन्दे म्राङ्बा आरे । मुला बि बिसाम, छ्यामरि आरे । न्हा घेवा लासे, न्हा छोन्बो मुला बिसिमाम सेम गोना लासे । छार्सिकेन निबा जा जामेला च्यासिमाम फूलमायासे दिम ख्रुङचिजि ।
जा जामेला फो न्हाबारि फूलमायासे अधियाँरि याखारगि रा मामा थेन याखारगि बोको न्हाबा मुबा । तापा लाला गोङ्बाला तिरेकुनु, ला ब्रेला ब्लुला बोको ¥याल नाप तासिमाम गुर्जि । फूलमायासे योना योना केन सुकबहादुरदा ङ्योइजि । सुकबहादुरसे मोने स्युइना स्युइनान बोकासे ल्हे ङेजि । याकार रा मामा म्हुक्गि क्रिङ्जि ।
स्ह्योरि योनान रेसि फूलमायासे रादा ल्हानान दुइ स्योमचिजि । ताजा छे थासिमाम बाजि । छे पिन्सिकेन पाङ्जि, ‘दारे ल्हाना आङ्हाउ, राँडी ।’ फूलमायासे सेमला ताम रातेन देप्जि, ‘एला नोन खेप्पा आरे, ङाला नोन खेप्पा आरे । सेम गोना लासि चिउ ।’
आइते बेखबर तामाहेन्से असलीमायाला दिमथेमे छोन म्हाबा तस्बिर ह्राङ ताजि । फुङ्ङ । तासाइ दुइतेन थुन्च्या लाबाला विकल्प आरेमुबा । अमारेस्योङरि क्युइ ओस्बान लासि ब्योङचिजि । म्हेन्दोजुगु ओस्बान लासि सारचिजि । ताइचिजि । मुरि म्लाङ–तार खासुजुगु क्लाङ्चिजि । चराजुगुला चिर्बिर थेन दोङजुगुला सुसाइ चलप तासिन चिजि । जेक्खे असलीमायाला सेमरि खाजिबाइ हलचल आखानि । सातान नासगि । दिनि सुस्केरा बासि खामुबा । ओम, सुस्केरान ख्लासि नुप्मुबा ।
दुःखफिरि दुःख बामा, दुःख नोन ह्रो दोबा चिम । ल्होलो तोसोला दुःखजुगुदा असलीमाया पाले साइमाह्राङ साइमुबा । ओम, ह्राङ्तेन तिगा–तिगा, तिगा–तिगा बिचिमुबा ।
चुह्राङ्बान दुःखजुगु गुङ, तिरेकुनु असलीमायाला ज्योम्बा ग्राम्बारि पाडा सार्जि । थेला ग्राम्बारि पाडा सार्बाला ङ्यान्दि मुबा– कोला च्याङ्बा माजितेसे चाङ्छार बासि जाङ्बा ।
दिमरि ल्हानान ताङजुगु ङ्ह्याबा काइ खाबारि चुजि । दुइरिन कुदाप ग्याम म्युगु थोन्बारि चुजि । गोठेग्याम सेम्चेनला ‘स्याँक्स्याँक्–सुक्सुँक्’ थेबारि चुजि, थेसे असलीमायादा ताङ्ना लामुबा । केवानाङ चुनिला छ्याम क्लाङ्बा असलीमाया चुनोन तामजुगुसे दिम छोन्बो थान्ना म्हान्मुबा ।
दिम ख्यारख्युरला खिम्जे खासि दिमरि जि आइराक थुङ्पिन्मा नोन थे मक्ख तामुबा । थेन्तेन छ्याम ताम लासि चुरोटला म्युगु फ्याङ्ना लाम्याङ्मा थे, जाजाबा मि सुपम्हाना लासि ङेमुबा । थेला मि कादे च्युम्मुबा, ओत्तेन जाम्बुलिङ ठ्वाङ्मुबा ।
चाङ जाङ्बा ला गि लिच्छा ताङला जेक्खे आहिन, जा चाङला काइ नोन ग्रेन नोन थेबारि चुजि । थेदा नोन असलीमायासे छोर्बा आछोर्नि । दिम हिन्ना । दिमरि म्हि तामाहेन्से काइ जाजाग्रेन तासिन ख्लाला म्हाले म्हान्मुबा । म्हिला काइनोन आखाबा दिममि तिगा दिम !
तासाइ कात्ते योनान थेसे म्हान्बा लिसो ताजि । ब्रेल्साङला दिङ गि नोन आवाइमान जा च्याङ्बा थेन चाङ नोन गोठेला ङामरि ब्राङ स्होसिमाम फेजि । असलीमायाला ग्राम्बारि सार्बा पाडा दोसि साम्जि ।
थे रेकुनु हेन्से असलीमायाला ग्राम्बारि रुङ्बा छोनला पाडा आसार्नि ।
•••
‘माम !’
छाया केटो ड्यानिएलसे असलीमायादा चोननिना लाजि । असलीमायासे स्होबा नाम्नाम व्हारिला ऐना झ¥याम्म थिजि । थेला उर्लाम्मा नाम्नाम व्हारि बुल्खु म्राङ्बारि चुजि । ख्राङ्गाला गुङरि क्याबा दाज्र्यु ओस्बान लासि फेर्चिबा मुबा ।
‘ता पाङ्बा चु, डानिल ?’ असलीमायासे लोप्खाङ ग्याम खाबा छायादा सोतयाङ्बा यासे चुङ्जि । सुकबहादुर नोन छायादा म्राङ्सि ङेजि ।
‘तिनि ङाला हेपी बड्डे हिन्ना रो, माम ! आमासे सुङ्बा ।’ ड्यानिएलसे असलीमायाला आवाङबा कुरि चिबारि म्हाइबान बिजि, ‘स्यान्दो हेपी बड्डेरि आपासे ङादा साइकल बाला रो, कतारबाट !’
असलीमायासे छायाला तामला मेथोबोन आगोनि । ‘साइकल’ जेक्खे गोजि । खानाङ्ला साइकल, तिगाला साइकल, कोल्जि । ओम, कोहोरेगि छायादा च्याचिजि ।
‘माम, ह्राङ्ला नोन हेपी बड्डे हिन्ना, तिनि ?’ असलीमायासे क्वान्बा छार स्वीटर क्लाङ्बान ड्यानिएलसे पाङ्जि, ‘चु छार क्वान म्हेम्हेसे गिफ्ट पिन्स्ह्युबा हिन्ना ? ह्राङ्ला हेपी बड्डेरि ?’
असलीमायासे दोसि तिगाइ आगोनि । छार क्वान जेक्खे गोजि । ह्राङ्से क्वान्बा स्वीटर च्याजि । ओम, न्हाङरि वाङ्बाकेन लाबा सुकबहादुरदा च्याजि ।
सुकबहादुर न्हाङग्याम तिगाइ स्याउला दाना बासि थोन्जि । ओम, पाङ्जि, ‘ओइ जाँठा, ना स्याउ । तिल्मा भत्ता ताबारि निमा बाबा, बोलासि चाउ ।’
ड्यानिएल स्याउ याङ्सि ताङ्जि । स्याउला दाना ख्राप्बान, चेप्बा काइ तेसि, गोर ङ्ही सोम गात्बा दिला थेला दिमरिक्यार छ्योङ्जि, ‘म्हेम्हे...ङा लोप्खाङला डेरेस स्युसिमाम खाला होइ ।’
ड्यानिएलला छ्योङ्बासे नाका थेन राला कोलाजुगु नोन लोङ्सिमाम क्यारमार वाङ्जि ।
पाराङ कोला धनजितेला च्याङ्बा केला हिन्ना, ड्यानिएल । क्योलोलो दिङ ङिस छ्योजि । ल्हानान छायाछुया गुङ्ला ड्यानिएलचा म्हेमे मामतेन ल्हानान ङामरि खाला । थेला आपा कतार मुला । थेतासि नोन मुसिम व्हा ! कतारग्याम आपासे फोन लामा, दिमरि ताबा तामजुगु नोन म्हेमे मामदा थेना लाला । लोप्खाङरि लाबा गतिविधिजुगु नोन अभिनयला छ्याम पाङ्ला । देन्बारि, ड्यानिएल असलीमाया थेन सुकबहादुरला ह्रो ताबा मुला । खेप्पाखुयु दुइला ह्रो । जाजा ह्रो ।
‘मिनचा ल्हानान आप्ठेरो थान्जि, थेला आपासे । ङाइमि दानबादुर बिमुबा ।’ छायाला मिन पाङ्बारि आसेमा दुइदइरि गुनासो लामुबा, सुकबहादुर ।
तिगादाम्मान तागाइ, सुकबहादुर छायादा म्राङ्मा दङ्ग तामुबा । ह्राङ्नोन छाया तेत्थेबा तापिन्मुबा । भत्ता किन्मा कुनु तिगाइ न्हा तिगाइ बापिन्मुबा । असलीमाया थेन सुकबहादुर छायातेन क्लाङ्चिमा, चुह्राङ छोर्मुबा– गोर सोम जातुकु क्लाङ्चिमुला ।
•••
‘कात्ते ङ्ह्याचिबा चु खप्पर !’
असलीमायासे छेर्सिमाम ‘हुँइइइइँ–हुँइइइइँ’ क्रिङ्चिबा डोजर मुबा ग्लारिक्यार या स्योङ्सि केजि ।
तिनाम्सा गाङग्याम ख्वासिकेन मार फाप्बा डोजर अमारे स्योङ्ला स्यार हुइदोना दोगाचिम । क्याम्साङ मुमामि म्राङ्मुबा जेक्खे, आथेमुबा । दातेम कात्थेबा मुबा ओत्थेबान म्राङ्बा ओम कात्ते क्रिङ्जि, ओत्तेन थेबा ग्लारि दोगाजि । कात्ते बिसाम, न्हाब्याङ च्याङ्ना थेबा असलीमायासे नोन प्राबान थेमुबा । थेतासि रेदाङ्से क्रिङ्बा डोजरला काइसे थे दिक्क मिबा । थेफिरि, तुयुङ्मा क्याम्साङ नाम्सारि, डोजरसे ख्वाबा ग्लाग्याम ताइबा डुइसे याखारगि दिम थेन गोठे आम्राङ्बा लासि छुम्बा मुबा । थेतासि असलीमाया ताङ्बा च्याङ्ना, ल्हाना बिष्मातरि मुबा ।
‘बोमो आखाउले म्होस्सिन ए ।’ सुकबहादुरसे चुरोटला बट्टा पिन्बान पाङ्जि, ‘दारे, ह्याङ्ला नाम्सारि नोन मोटार खाला ।’
‘म्होस्स्नि !’ असलीमायासे सुङ न्होङ्ना लाजि, ‘बैंसा–दिङरि याङ्बा हिन्सागा सुखला नोन मतलब तासेला । दारे, गेल्बा चु ल्हुइदा खान्दामान थान्साइ नोन स्हुखाला, होइ ।’
सुकबहादुरसे दोहोरो ताम आलानि । कामरे ताबासे डोजर च्याबारि बिजाबुमोहेन्से खेप्पाखुयुदोना पोप्बा मुबा । ड्यानिएल दोगोन दोजिन्बा मुबा । सुकबहादुर नोन म्हान्ज्यानाङ जि थुङ्सि थेरिक्यार नोन निजि ।
एकडेढ घण्टा ख्वामाहेन्से डोजर कुटिसि चिजि । गोर ङ्हीन न्हाब्याङरि मुन्द्री च्योबा, ङ्होला बो खैरो स्होबा, छोबाछोबा ड्राइइभर डोजरग्याम फाप्जि । टुसे छ्योप बाम्बा गाङ्सालगन्जीरि थेला पुटुस्स थोन्बा फो दुरुस्त म्राङ्जि ।
ड्राइभर ङ्हाच्छा ङ्हाच्छा थेन म्हिला झुण्ड लिच्छा लिच्छा ब्राजि, फिला दिमरि खासिमाम थेनताजि । ड्राइभरदा चाबास्हे फिला दिमरि मिन्बाला चिम । लोकल नाकाला स्यातेन छ्याम कान चासि ड्राइभरसे दोसि डोजर स्टार्ट लाजि ।
हप्तागि ख्वासि, डोजर अमारेस्योङ जासाम दोगाजिन्बा मुबा । ग्यालाम खानाङग्याम बोर्से बिबा तामरि नाम्साबाजुगुला विवाद ताजि । खालाइला गोठे निबा । खालाइला दिमव्हारि चाबा । खालाइला दिम सुताइ ग्यालामसे चाबा । ओम, खालाइसे ह्राङ्ला ख्राङ्गा ग्याम ग्यालाम बोर्सेला बिमाहेन्से ख्वाबा गे थेन्ताजि ।
•••
तापाग्रेनला लिच्छा लिच्छारिक्यार हिन्ना । नाम्नाम ज्याना लासि सार्जिन्बा आरेमुबा । मुला तोर तोर याखारगि ग्वाइ स्याचिबा मुबा । लाबा दोङजुगुला जो जेक्खेन ह्योङ्ना लासि ब्योङ्बा मुबा ।
स्योहेन्सेन क्याम्साङ तिनाम्साग्याम म्हिजुगु जाजाकार फाप्बा प्रष्ट म्राङ्मुबा । न्हुप होल्गाग्याम नोन म्हिजुगु फाप्बाकेन मुबा । गुङ गुङरि झुम्म परतिबा वानसे लामा, थे म्हिजुगु लाबा क्लाङ्सिकेन फाप्बाह्राङ म्राङ्मुबा । अमारेला सोझोन तोर पुलुङखर्क ग्याम नोन म्हिजुगु म्राङ्बाकेन, ख्योबाकेन, दोसि म्राङ्बाकेन मुबा ।
स्ह्योला च्युइ ङ्ह्याबाला ख्यारख्युर तातोला, सुकबहादुरला दिमला ख्राङ्गारि म्हिसे पिल्ङ्जिन्बा मुबा । म्हिला माजिङ्बा गुङरि दुइदुइरि जामेकोलाजुगु क्राबा ‘हुँ–हुँ’ काइ थेमुबा । थेबिमा–
‘तिल्मा क्योलोलो ङातेन ताम पाङ्बा’
‘तिल्मा जेक्खे डानिलतेन ङान्ना दिमरि खाबा’
‘तिल्मा ङ्यासेम ङादा जि पिन्बा’ ह्राङ्बा वाक्यजुगु नोन भिडग्याम खाइमा स्पष्ट, खाइमा अस्पष्ट थेमुबा । खाला खाला मुबा, मोक्कोन चलायमान मुबा । म्हिकादे तिगाइ न्हा तिगाइ लाचिबा मुबा । ओत्थेबा खैलाबैला ताम नोन आउदिन स्हिवा मुबा– असलीमाया ।
ङ्यासे ज्यानान लासि म्हेर्बा असलीमाया, म्हुना ङ्हीरेम सोमरेम ब्युङ्सि तिक्खुरि सातानला लागि म्हेर्जि ।
सुकबहादुर असलीमायाला ङामरि कुक्सुक्का चिसि थोम ताचिबा मुबा । थेला मिग्याम मिख्लि ब्योङ्बा आरेमुबा । थेतासि मुसिम, मि झन नुप्बा म्राङ्मुबा ।
‘पापी चिम ए । गिक्खे निजि... । ला डु डु ल्हागाब लासि रापिन्बा सुइटार, याखारगि सेर्खा नोन छ्योना आक्वान्नि ।’ सुकबहादुर ह्राङ्से जेक्खे थेबा लासि पाङ्जि, ‘ङाला सेम च्युप्बासिमाम मु दाम्बा हिन्ना ?’
हुलगि लाठेजुगु निसिमाम लामा थेन लामाला सरसामानजुगु बाजिन्बा मुबा ।
स्यार ह्रिला फिरि मुबा, दुर्सागाङ । तासाइ सुकबहादुरसे असलीमायादा दुर्सागाङरि बोर्बारि आङ्यान्नि ।
‘ङाइ चुदा थारेङ बोर्बारि आपिन ।’ सुकबहादुरसे पाङ्जि, ‘ङालान ङामरि थान्ना । ङालान जग्गारि थान्ना ।’
सुकबहादुरला दिम बिमा दिरि । अमारे स्योङ बिमा फिरि । गुङरि । ह्राङ्लान पाङ गाप्दारि असलीमाया म्युगु थेन मेफ्रा दोसि सातानला लागि म्ह्युजि । थेला डान्बारि दुर्साला ख्यारख्युरला दोङजुगुरि सुकबहादुरसे लुङ्दार फ्रेङ्जि । थेरिन लुङ्दाररि थे फेर्जि ।
असलीमाया डोङ्बा दिङ गि वाइजिन्मा नोन सुकबहादुर थेला दुर्सारि रेला तिरेम नोन आख्लाना निमुबा । चु बेनान म्राङ्चिबा ड्यानिएल तिरेकुनु म्हेम्हेला लिच्छा दाङ्सि निजि ।
सुकबहादुर दुर्सा ख्यारख्युर वान स्योइबाकेन मुबा । वान क्वामा हेन्से थेसे दुर्साफिरि तिगाइ स्याउला दाना, बिस्कुट थेन चुरोटला बट्टा थान्पिन्जि । मोक्कोन थान्जिन्मा हेन्से छाता नोन न्हानपिन्जि । छाता न्हानपिन्सि सेमसेमरि बोटोक्जि, ‘ए खान्दामान कोर्साइ नोन, खान्दामान मुसाइ नोन, खान्दामान निसाइ नोन चुनोन ग्लारि खासिमाम चिउ । ङा नोन तिरेकुनु, चुनोन ग्लारि खाला । ओम छ्याम नोन चिला । खान्दामान कोर्साइ नोन छ्याम नोन कोर्ला । ताम गोजि एसे !’
तासाइ सुकबहादुरला ताम गोखाम्बा असलीमाया आरेमुबा ।
‘म्हेम्हे, तिगा लास्ह्युबा ?’ ड्यानिएलसे ङ्योइजि ।
सुकबहादुर ज्युम ङेजि । ओम, पाङ्जि, ‘एला मामला स्यान्दो खाला मुला ले ? ङा गिक्खेन म्हाले । ङाइ चाबारि आपिन्साम खाल्से पिन्ना, चुदा ? दिनिसे क्रोला, नामसे बाम्ला थेतासि छाता नोन न्हानपिन्बा ।’
सुकबहादुरला लि ङेबा मुबा तासाइ चस्माला गुग्याम लेपलेप क्युइ ब्योङ्चिबा मुबा ।
•••
गाङ्साल ल्हुइ स्हेरसे, गाङ्साल ल्हुइ दिङसे चाबा सुकबहादुर रेदाङ्से कमजोर तासिकेन निबारि चुजि । स्ह्यो ङ्यासेला चाबा पाराङ कोला धनजितेचा चासाइ नोन, म्हेर्बारि बिसाम ह्राङ्लान मूल दिमरि निमुबा, थेरि असलीमायाला डान्बा सातान ताजा तासिमाम खामुबा । ह्राङ्से आथुङसाइ नोन बट्टा गि चुरोट खुमरिन थान्मुबा । खानाङए असलीमाया चुरोट ह्रिबारि खाला व्हा बिबा डान्बा खामुसिम ।
असलीमाया डोङ्बा डेढ दिङ लिच्छा सुकबहादुरसे नोन जाम्बुलिङ ख्लाजि । याखारगि चेगाइ म्युगु दोसि फ्याङ्जि । मेफ्रा दोसि म्ह्युजि । लाबा दोसि ब्योङ्जि । दारे याखारगि चेगाइला धुन होल्गा ब्लिरि तोइसि फ्लिकदोसि खासेला आरे ।
सुकबहादुरला इच्छा आन्सार थेदा नोन असलीमायाला दुर्सारिन ख्राङ्जि ।
•••
डोजरसे ख्वाबा गे दोसि चुजिन्बा मुबा । नाम्साला दिग्याम ग्यालाम बोर्सेला ताजिम । ग्यालामला नापनक्सा लामा, असलीमाया थेन सुकबहादुरला दुर्सा ग्यालामसे चाबा ताजि । चुरि खालाइला बिमति आम्राङ्नि ।
असलीमाया थेन सुकबहादुर डोङ्माहेन्से ड्यानिएल गिक्खे ताबा मुबा । भत्ता किन्बा रे, दारे थेदा चाबास्हे बापिन्बा म्हि आरेमुबा । खस्रो तासाइ सोतयाङ्बा यासे थेला ग्राम्बा खाल्से चिपिन्से !
ड्यानिएलसे तिरेकुनु म्हेम्हे–मामला दुर्सादा ल्हानान दुइ च्याचिजि । निसिमाम ख्यारख्युरला वान कोसिमाम पिन्जि । टाङ्सिमाम सारि ताइबा लुङ्दार दोसि खिपिन्जि । दुर्साफिरि बिस्कुट, चुरोट थेन जि थानपिन्जि । ओम, लिच्छारि छाता कुपिन्जि ।
क्यारग्याम खाबा डोजरला काइ, गाङजुगुरि तोइसिमाम झन्झन् प्राबा थेबाकेन मुबा ।
(छिगकि दोनः चेगाइ– माया, फेल्बा– मौलिएको, माइच्याङ– कान्छी, बु– श्वास, हार्सि– टकटक्याएर/झड्काएर, ज्याङ– उत्तर, छ्यो– दिशा, व्हाना– तर्फ, म्ह्युजि– बिलायो, फ्योल्बा– तैरिनु/उत्रनु, ज्योम्बा– चाउरिनु, दार्लेम– ढकमक्क, ङ्हाउ– विगत, होल्गा– भन्ज्याङ, मायुङ दिम– माइत, लो– दक्षिण, छ्यो– दिशा, ङ्यान्दि– कारण, स्युग– बेग, माजिङ्बा– हल्ला, फेल्जि– फैलियो, तिलो– पक्ष, दु– शोक, स्योप– काँचुली, तान्बा– सन्तान, केबा– जन्म, केवा– जीवन, आडुप्बा– अभाव, डहु– बर, छायाछुया– नातिनातिना, होङ्बा– गुन्जिएको, डिछ्या– व्यवस्था, खेःबा– पुरानो, छेन्दे– लास, गोङ्बा– ठिहिर्याउने, थुन्च्या– सम्झौता, सेम्चेन– बस्तुभाउ, खिम्जे– छिमेकी, साम्जि– ओइलायो, उर्लाम्मा– पहेंलपुर, चेप्बा– कुच्चिएको, केजि– सरापिन्, प्राबा– चर्को, म्होस्सिन– बिनासित्ति/बेकार, गेल्बा– मक्किएको, बिजाबुमो– केटाकेटी, वान– घारी, ख्योबा– छेल्लिएको, स्हिवा– शान्त, च्युप्बा– साँघुरो, पाङ– बाँझो, म्ह्युजि– बिलायो, फ्रेङ्जि– टाँग्यो, दाङ्बा– पछि लाग्नु, बोटोक्बा– बरबराउनु, तोइसि– ठोक्किएर)
दोःबा : यकिना अगाध
तपाईको प्रतिक्रिया दिनुहोस